Royal Property
← Dziennik

Gruz i odpady po remoncie w Warszawie — kto jest wytwórcą, co przyjmie PSZOK i kiedy kontener na ulicy wymaga zezwolenia

Od 1 stycznia 2025 r. odpady budowlane trzeba rozdzielać na frakcje, ale kto za to odpowiada, zależy od umowy z wykonawcą. Co mówi ustawa o odpadach, ile gruzu przyjmie warszawski PSZOK i kiedy kontener zajmuje pas drogowy.

Od 1 stycznia 2025 r. odpady budowlane trzeba rozdzielać na frakcje, ale kto za to odpowiada, zależy od umowy z wykonawcą. Co mówi ustawa o odpadach, ile gruzu przyjmie warszawski PSZOK i kiedy kontener zajmuje pas drogowy. Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję

Od 1 stycznia 2025 r. ustawa o odpadach ma przepis, o którym przy remoncie świeżo kupionego domu czy apartamentu mówi się niewiele, a który potrafi trafić do kosztorysu: art. 101a każe rozdzielać odpady budowlane i rozbiórkowe na co najmniej sześć grup. Media opisywały go rozbieżnie — raz jako grzywnę zagrażającą każdemu, kto skuje płytki w łazience, raz jako sprawę wyłącznie firm budowlanych. Tekst przepisu nie pasuje w pełni do żadnej z tych wersji.

Po zakupie rzadko wprowadzamy się od razu: kuchnia, łazienki, podłogi, czasem skucie ścian działowych. To, kto w tej chwili jest „wytwórcą odpadów”, rozstrzyga, kto musi znać frakcje, kto odpowiada za wywóz i czy w ogóle trzeba cokolwiek wiedzieć o kontenerze pod domem. Opisujemy to według tekstu jednolitego ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328, stan na 24 sierpnia 2026 r.), ustawy czystościowej o utrzymaniu czystości w gminach oraz stron Warszawy 19115 sprawdzonych 10 listopada 2026 r.

To opis stanu prawnego i dokumentów miasta, nie porada do konkretnego remontu. Tam, gdzie źródła mówią co innego niż przepis, zaznaczamy to wprost.

Odpady budowlane nie są śmieciami z domu, choć bywają tak traktowane

Ustawa o odpadach definiuje odpady budowlane i rozbiórkowe jako te, które powstały podczas robót budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 6a). Definicja odpadów komunalnych w pkt 7 tego samego artykułu wprost je wyłącza. Z drugiej strony ustawa czystościowa (tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 733) każe odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych traktować jak komunalne (art. 1b ust. 2), a gminom nakazuje stworzyć punkty selektywnego zbierania, które takie odpady przyjmą (art. 3 ust. 2 pkt 6). Rada gminy może ograniczyć ilość, jaką mieszkaniec zostawi w punkcie jednorazowo (art. 6r ust. 3a).

Skutek jest taki, że ten sam gruz bywa raz odpadem komunalnym z gospodarstwa domowego, a raz odpadem firmy, która go wytworzyła. O klasyfikacji decyduje nie sam materiał, lecz to, kto i w jakim trybie go wytworzył.

Rozporządzenie w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10) przypisuje materiałom z remontu kody z grupy 17. Na dokumentach wywozu i w kosztorysach pojawiają się najczęściej te:

KodCo oznacza
17 01 01odpady betonu i gruz betonowy (rozbiórki, remonty)
17 01 02gruz ceglany
17 01 07mieszanina betonu, cegły i ceramiki bez substancji niebezpiecznych
17 01 80zdarte tynki, tapety, okleiny
17 02 01, 17 02 02, 17 02 03drewno, szkło, tworzywa sztuczne
17 03 80odpadowa papa
17 06 04materiały izolacyjne inne niż z azbestem i substancjami niebezpiecznymi
17 06 05*materiały budowlane z azbestem (gwiazdka wskazuje odpad niebezpieczny)
17 09 04zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu

Kod 17 09 04 jest „koszykiem” na to, czego nie da się opisać dokładniej. Wraca on poniżej, bo art. 101a dotyczy właśnie tego, co do takiego koszyka trafia.

Kto jest wytwórcą odpadów po remoncie

Ustawa nazywa wytwórcą każdego, kogo działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów. Właściciel, który sam skuwa płytki w łazience, jest więc wytwórcą pierwotnym. Przy robotach zleconych firmie obowiązuje reguła szczególna:

wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów […] jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej — art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1328)

Dwa zdania umowy ustawiają zatem całą resztę. Są dwa scenariusze:

  1. Umowa o odpadach milczy. Wytwórcą jest wykonawca. To on gospodaruje odpadami, prowadzi ewidencję i odpowiada za segregację.
  2. Umowa przesuwa odpady na zamawiającego (na przykład zapisem, że odpady zagospodaruje zamawiający). Wytwórcą staje się właściciel lokalu lub domu, a wykonawca jest tylko wykonawcą robót.

W obu scenariuszach obowiązuje art. 27 ustawy o odpadach. Wytwórca musi sam zagospodarować wytworzone odpady, ale może zlecić to wyłącznie podmiotom, które mają zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo odpowiedni wpis do rejestru (ust. 1–2). Gdy przekaże odpady takiemu podmiotowi, odpowiedzialność za nie przechodzi na odbiorcę z chwilą przekazania (ust. 3). Zlecenie wywozu komuś bez uprawnień to osobna podstawa kary administracyjnej (art. 194 ust. 1 pkt 3a).

Ma to konsekwencje papierowe. Posiadacz odpadów prowadzi ewidencję w oparciu o karty przekazania odpadów (art. 66 ust. 1 i art. 67 ust. 1), a wytwórcy obowiązani do ewidencji muszą mieć wpis do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa, potocznie BDO (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e i ust. 2). Numer rejestrowy trafia na karty przekazania (art. 67 ust. 3 pkt 2). Wyjątek: ewidencji nie prowadzą wytwórcy odpadów budowlanych i rozbiórkowych będący osobami fizycznymi niebędącymi przedsiębiorcami (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. d). Gdy wytwórcą jest wykonawca, ma on papiery. Gdy wytwórcą jest właściciel będący osobą fizyczną, papierów po jego stronie ustawa nie wymaga.

Art. 101a: segregacja na sześć grup od 1 stycznia 2025 r.

Obecne brzmienie art. 101a nadała ustawa z 21 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1834), zmieniająca przepisy ustawy z 17 listopada 2021 r.; weszła w życie 1 stycznia 2025 r. Przepis składa się z pięciu ustępów:

  1. Obowiązek (ust. 1). Wytwórca odpadów budowlanych i rozbiórkowych zapewnia wysegregowanie z tego, czemu nie mógł zapobiec, sześciu grup: odpadów mineralnych (beton, cegła, płytki, ceramika, kamienie), gipsu, szkła, drewna, tworzyw sztucznych i metali. Wyjątek: gdy segregacja nie jest technologicznie możliwa albo jej brak i tak pozwala na ponowne użycie, recykling lub inny odzysk.
  2. Osoba fizyczna bez działalności (ust. 2). Jeżeli wytwórcą jest osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, obowiązek wykonuje następny posiadacz, któremu ten wytwórca przekazał odpady.
  3. Zlecenie dalej (ust. 3). Wytwórca albo ów następny posiadacz może zlecić segregację podmiotowi z art. 27 ust. 2. Umowa o dalszym zagospodarowaniu wysegregowanych odpadów wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
  4. Odpowiedzialność (ust. 4). Za wykonanie obowiązku odpowiadają solidarnie wytwórca, następny posiadacz i podmiot, któremu zlecono segregację.
  5. Dalsze losy frakcji (ust. 5). Posiadacz wysegregowanych odpadów zapewnia ich dalsze zagospodarowanie zgodnie z hierarchią z art. 18 ust. 2–7.

Za niezapewnienie wysegregowania wbrew ust. 1–3 ustawa przewiduje administracyjną karę pieniężną od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 6a i ust. 3). Z samego brzmienia tych przepisów nie wynika wprost, jak kara miałaby dotyczyć osoby prywatnej, i tego nie rozstrzygamy.

Wyjaśnienia ministerstwa i rozbieżność wokół ust. 4

Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwa Klimatu i Środowiska opublikował 5 czerwca 2025 r. wyjaśnienia do art. 101a (to wykładnia resortu, nie przepis). Z naszego punktu widzenia istotne są cztery wątki:

  • Segregację można wykonać poza miejscem powstania odpadów: przepisy dopuszczają przekazanie niewysegregowanych odpadów uprawnionemu podmiotowi, który rozdzieli frakcje.
  • Wysegregowanie zmienia klasyfikację odpadów, czyli jest przetwarzaniem. Obowiązek przejmie więc tylko podmiot z zezwoleniem na przetwarzanie. Firma, która jedynie zbiera lub odbiera odpady, może uczestniczyć w łańcuchu, ale musi przekazać je dalej na podstawie pisemnej umowy.
  • Umowa może mieć trzy układy: bezpośrednia z podmiotem przetwarzającym, trójstronna albo rozdzielona na dwie. Pisemnej umowy nie wymaga się od osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, także od mieszkańców.
  • Za mieszkańców obowiązek może przejąć PSZOK albo wykonawca usługi budowlano-rozbiórkowej, który z kolei może zlecić go dalej (ust. 3).

Tu źródła się rozchodzą. Portal Bezprawnik.pl w artykule z 22 czerwca 2026 r. pisze, że z odpowiedzialności solidarnej z ust. 4 osoby fizyczne zostały „wprost” wyłączone. W tekście ust. 4 takiego zdania nie ma: wylicza on trzy podmioty i wśród nich wytwórcę, bez zastrzeżenia dla osób prywatnych. Praktyczny skutek może być taki, jak opisuje portal, bo ust. 2 przenosi samą powinność segregacji na następnego posiadacza. Dosłownie jednak przepis tego nie mówi, a my nie mamy orzeczenia ani stanowiska organu, które by to rozstrzygało.

Ustalenie porządkowe: gdy umowa wskazuje wytwórcą zamawiającego, a nie wykonawcę, rozstrzygający staje się łańcuch przekazania — komu wykonawca lub firma wywozowa oddaje odpady i czy ten odbiorca ma uprawnienia do frakcji, które faktycznie dostaje.

Warszawski PSZOK: 200 kg dziennie i lista rzeczy, których nie weźmie

Strona Warszawa 19115 o PSZOK i MPSZOK (aktualizacja z 9 listopada 2026 r.) opisuje punkty dla mieszkańców. Co z niej wynika dla remontu:

  • Punktów jest sześć. Od 2 listopada 2026 r. działa nowy przy ul. Zabranieckiej 4 na Targówku. Pozostałe: Płytowa 1 i Kopijników 13 (Białołęka), Zawodzie 18 (Mokotów), Tatarska 2/4 (Wola), Kampinoska 1 (Bielany). Godziny: poniedziałek–piątek 7:00–20:00, soboty 9:00–17:00.
  • Limit. Odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych przyjmowane są do 200 kg jednorazowo w danym dniu (to samo podaje miasto na stronie o odpadach wielkogabarytowych, powołując się na § 5 ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy o sposobie i zakresie odbioru odpadów). Dla skali: 200 kg to osiem worków po 25 kg.
  • Dojazd. Odpady dowozi się samochodem osobowym lub osobowym z przyczepą lekką.
  • Mobilne punkty (MPSZOK). Nie przyjmują odpadów remontowo-budowlanych. To oferta na farby, świetlówki i drobną elektronikę.
  • Czego PSZOK nie weźmie. Miasto wymienia materiały z azbestem, papę, styropian budowlany, wełnę mineralną, piankę ociepleniową (na przykład PUR) i panele fotowoltaiczne. W odpowiedzi na często zadawane pytanie wyjaśnia, że to nie są odpady komunalne, a mieszkaniec remontujący samodzielnie przekazuje je na własny koszt firmie z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie takich odpadów.

Starsza informacja dla mieszkańców (nagłówek „od 22 października 2022 r.”, dokument nadal dostępny w serwisie miasta) dodaje zasadę, którą warto znać: punkt odmawia przyjęcia odpadów, gdy ich rodzaj i ilość wskazują, że nie są komunalne. Wymienia też drewno, szkło okienne i odpady metali. Dokument jest starszy niż strona z listopada 2026 r., więc traktujemy go jako uzupełnienie, nie jako aktualny spis.

Strona miasta o gabarytach wylicza jeszcze, że do odpadów wielkogabarytowych nie zalicza się materiałów i odpadów budowlanych ani remontowych, a także wanien, umywalek, grzejników, muszli klozetowych i ram okiennych. Takich rzeczy nie wystawia się więc przy zbiórce gabarytów spod domu.

Zostaje pytanie, które dokumenty miasta zostawiają bez odpowiedzi: co z gruzem po pracach wykonanych przez firmę, gdy umowa wskazuje jako wytwórcę właściciela. Strona o PSZOK mówi o odpadach „od mieszkańców”, a w wyjaśnieniu o azbeście o mieszkańcach remontujących samodzielnie. Jak punkt oceni dostawę po remoncie zleconym, powie obsługa punktu, nie ustawa.

W domu jednorodzinnym (o różnicach między domem a apartamentem piszemy w tekście o zakupie domu lub willi) logistyka jest prostsza: kontener stoi na własnej działce. W apartamentowcu dochodzą regulamin budynku i zasady korzystania z wind. O tych ostatnich pisaliśmy przy kosztach i formalnościach remontu apartamentu.

Kontener na gruz: kiedy potrzebne jest zezwolenie drogowe

Kontener postawiony na własnej posesji nie zajmuje pasa drogowego, więc zezwolenie zarządcy drogi nie wchodzi w grę (osobną sprawą pozostają zasady wspólnoty i sąsiedztwo). Kłopot zaczyna się, gdy brakuje miejsca i kontener staje na jezdni, w zatoce parkingowej albo na chodniku.

Ustawa o drogach publicznych uzależnia zajęcie pasa drogowego w celu innym niż budowa czy utrzymanie drogi od decyzji zarządcy drogi (art. 40 ust. 1). Zezwolenie dotyczy między innymi zajęcia pasa na prawach wyłączności w celach innych niż roboty i urządzenia obce (art. 40 ust. 2 pkt 4). Za zajęcie pobiera się opłatę: metry kwadratowe razy liczba dni razy stawka, przy czym zajęcie krótsze niż 24 godziny liczy się jak jeden dzień (ust. 3–4). Stawka nie może przekroczyć 10 zł za metr na dobę (ust. 8), a konkretne wartości w Warszawie ustala uchwała Rady m.st. Warszawy z 2004 r. z późniejszymi zmianami. Za zajęcie bez zezwolenia, po terminie albo na większej powierzchni zarządca wymierza karę w wysokości dziesięciokrotności opłaty (ust. 12).

Kto wydaje zezwolenie, zależy od kategorii ulicy. Według przewodnika Warszawy 19115 wnioski o zajęcie dróg powiatowych, wojewódzkich i krajowych (poza ekspresowymi i autostradami) składa się do Zarządu Dróg Miejskich, o część ulic Śródmieścia pyta się Zarząd Terenów Publicznych, a drogami gminnymi zarządzają urzędy dzielnic.

Dla dróg gminnych miasto ma kartę zajęcia pasa na prawach wyłączności (aktualizacja z 26 czerwca 2026 r.). Kontenerów z nazwy nie wymienia, ale jako przykład podaje składowanie materiałów. Z karty wynika, że:

  • do wniosku dołącza się kopię mapy zasadniczej z zaznaczoną powierzchnią zajęcia, a gdy zajęcie wpływa na ruch lub widoczność — zatwierdzony projekt organizacji ruchu;
  • urząd odpowiada w ciągu miesiąca, a w sprawach skomplikowanych w ciągu dwóch miesięcy;
  • opłatę trzeba uiścić w ciągu 14 dni po tym, jak decyzja o jej wysokości stanie się ostateczna, a odwołanie składa się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w 14 dni od doręczenia;
  • zezwolenie wydaje się na czas określony i może zostać odmówione ze względu na zarządzanie drogą lub bezpieczeństwo ruchu.

Termin do miesiąca (w sprawach skomplikowanych do dwóch) oznacza, że o zezwolenie występuje się z wyprzedzeniem, a nie w dniu podstawienia kontenera; sama karta zaleca złożenie wniosku przed terminem rozpoczęcia inwestycji. Jak urząd zakwalifikuje konkretny kontener lub big-bag na chodniku, rozstrzyga zarządca drogi.

Pytania do wykonawcy i firmy wywozowej przed podpisaniem umowy

Poniższe pytania wynikają wprost z przepisów opisanych wyżej. Pomagają ustalić, kto jest kim w łańcuchu odpadów:

  1. Kto jest wytwórcą odpadów według umowy? Jeżeli umowa milczy, jest nim wykonawca (art. 3 ust. 1 pkt 32).
  2. Kto transportuje odpady i dokąd je zawozi? Odbiorca musi mieć uprawnienia do frakcji, które faktycznie przyjmuje (art. 27 ust. 2).
  3. Czy odbiorca ma zezwolenie na przetwarzanie, czy tylko zbiera? Segregację przejmuje tylko ten pierwszy (wyjaśnienia resortu z 5 czerwca 2025 r.).
  4. Czy cena obejmuje kontener, wywóz i opłaty za przyjęcie odpadów? Kontener bywa osobną pozycją.
  5. Czy kontener staje na posesji, czy w pasie drogowym? W drugim przypadku trzeba zezwolenia zarządcy drogi, a wniosek rozpatruje się do miesiąca.
  6. Czy wykonawca ma numer rejestrowy i prowadzi karty przekazania odpadów? Gdy jest wytwórcą, ma taki obowiązek.
  7. Co z azbestem, papą, styropianem i wełną? Do PSZOK ich nie zawieziesz, więc wywozi je firma z odpowiednim zezwoleniem — warto, żeby kosztorys to uwzględniał.
  8. Czy właściciel jest osobą fizyczną, czy spółką? Wyjątek z art. 101a ust. 2 dotyczy osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą; spółka z tego wyjątku nie skorzysta.

O pozwoleniach, zgłoszeniach i zgodach wspólnoty przy remoncie apartamentu pisaliśmy osobno w tekście o remoncie apartamentu premium.

Jeśli kupujesz dom lub apartament w Warszawie i chcesz uporządkować etap remontu po akcie — zapraszamy do kontaktu.

Podsumowanie

  • Od 1 stycznia 2025 r. art. 101a ustawy o odpadach wymaga rozdzielania odpadów budowlanych i rozbiórkowych na co najmniej sześć grup.
  • Przy robotach zleconych firmie wytwórcą odpadów jest wykonawca, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32).
  • Gdy wytwórcą jest osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, obowiązek segregacji wykonuje następny posiadacz odpadów (art. 101a ust. 2). Wyjaśnienia resortu mówią, że może to być PSZOK lub wykonawca robót.
  • Zdanie, że osoby prywatne są wyłączone z odpowiedzialności solidarnej, pochodzi z prasy; w tekście art. 101a ust. 4 go nie ma.
  • Warszawski PSZOK przyjmuje do 200 kg odpadów budowlanych dziennie z gospodarstwa domowego, nie przyjmuje azbestu, papy, styropianu budowlanego ani wełny mineralnej, a od 2 listopada 2026 r. ma sześć punktów.
  • Kontener w pasie drogowym wymaga zezwolenia zarządcy drogi (do miesiąca oczekiwania, kara za brak zezwolenia to dziesięciokrotność opłaty); na własnej posesji zezwolenie drogowe nie jest potrzebne.

Sources