Powietrze jako cecha adresu — dane stacji GIOŚ w Warszawie za 2025 rok i normy UE od 2030 roku

W ogłoszeniu o apartamencie podaje się metraż, piętro, ekspozycję i miejsce w garażu. Jakość powietrza pod tym adresem pojawia się rzadko, choć należy do niewielu cech lokalizacji, które państwo mierzy co godzinę, od lat, i które każdy może sprawdzić bezpłatnie.

Według rocznej oceny GIOŚ za 2025 rok aglomeracja warszawska dotrzymała wszystkich obowiązujących dziś poziomów dopuszczalnych. Na tym kończy się większość komunikatów. Liczby z ośmiu stacji mówią jednak więcej: średnia roczna pyłu PM2,5 wyniosła od 13 do 16 µg/m³, a od 1 stycznia 2030 roku dyrektywa (UE) 2024/2881 obniży unijny limit do 10 µg/m³. Dwutlenek azotu przy Al. Niepodległości (37 µg/m³) był około dwa razy wyższy niż na stacjach tła miejskiego (17–19 µg/m³), a granica obowiązująca od 2030 roku to 20 µg/m³.

Zestawiamy dane z raportu GIOŚ i z Banku danych pomiarowych, pokazujemy, czego pojedyncza stacja nie mówi o konkretnym adresie, i porównujemy wyniki z normami, które mają zacząć obowiązywać za kilka lat. Nie wyciągamy wniosków o cenach, bo żadne z tych źródeł ich nie dotyczy, a tekst nie jest rekomendacją żadnej lokalizacji.

1. Skąd pochodzą liczby i czego nie obejmują

Podstawą jest roczna ocena jakości powietrza GIOŚ za 2025 rok dla województwa mazowieckiego, opublikowana w kwietniu 2026 roku. Warszawa tworzy w niej odrębną strefę, „aglomerację warszawską” (kod PL1401). W jej ocenie wykorzystano osiem stacji państwowego monitoringu: siedem stacji tła miejskiego i jedną stację komunikacyjną przy Al. Niepodległości. Stacja tła opisuje poziom typowy dla większego fragmentu miasta, stacja komunikacyjna — stężenia tuż przy ruchliwej ulicy.

Źródło: GIOŚ, raport wojewódzki za 2025 rok (tabela stacji i wykaz wskaźników). Przypisanie do dzielnic jest nasze i orientacyjne, na podstawie współrzędnych stacji z wykazu stacji GIOŚ.

Z tej listy wynikają dwie rzeczy. Po pierwsze, żadna z ośmiu stacji nie stoi w Śródmieściu, na Mokotowie, Żoliborzu, w Wilanowie ani na Saskiej Kępie. Najbliżej Mokotowa i Śródmieścia działa stacja przy Al. Niepodległości, a to stacja przyuliczna, więc nie reprezentuje spokojnych ulic bocznych. Po drugie, dwutlenek azotu mierzą w Warszawie tylko cztery stacje, z których jedna jest komunikacyjna.

Pomiary uzupełnia modelowanie. Według raportu dla 12 aglomeracji i 18 miast będących strefami siatka obliczeń ma oczko 0,005° × 0,005°, czyli około 0,5 km, wobec około 2,5 km dla reszty kraju. Mapa z modelu pokazuje więc fragmenty miasta wielkości kilku kwartałów, nie pojedyncze ulice.

Oprócz tabel z raportu pobraliśmy z Banku danych pomiarowych GIOŚ wyniki z 2025 roku i policzyliśmy z nich średnie sezonowe oraz liczby dni z przekroczeniem progów, których raport nie podaje. Dla stacji automatycznych liczyliśmy z wyników godzinowych (doba ważna przy co najmniej 18 pomiarach), dla manualnych — z wyników dobowych, zgodnie z typem pomiaru wskazanym w raporcie. Każdą taką liczbę oznaczamy jako własne wyliczenie.

2. Wyniki za 2025 rok: dzisiejsze poziomy dopuszczalne dotrzymane

Tabela zbiera średnie roczne z raportu GIOŚ. Raport zaokrągla je do liczb całkowitych, bo tak wymaga metodyka oceny, i dopiero zaokrąglone wartości porównuje z kryteriami.

Źródło: GIOŚ, raport wojewódzki za 2025 rok, tabele wyników dla NO2, PM10, PM2,5 i B(a)P. Kreska oznacza, że stacja nie mierzy danego wskaźnika albo nie został on użyty w ocenie.

Kryteria, do których odnosi się raport, to: dla NO2 i PM10 średnia roczna 40 µg/m³, dla PM10 dodatkowo najwyżej 35 dni w roku ze średnią dobową powyżej 50 µg/m³, dla PM2,5 poziom krajowy II fazy, czyli 20 µg/m³ (klasa A1), a dla benzo(a)pirenu poziom docelowy 1 ng/m³. Aglomeracja warszawska uzyskała klasę A dla wszystkich ocenianych substancji, a dla PM2,5 klasę A1. Raport stwierdza też, że w żadnej strefie Mazowsza nie przekroczono poziomów dopuszczalnych. Jedyny wskaźnik, przy którym Warszawa wypada gorzej, to ozon: poziom celu długoterminowego został przekroczony we wszystkich strefach województwa. Na czterech warszawskich stacjach ozonowych liczba dni z maksimum średniej ośmiogodzinnej powyżej 120 µg/m³ wyniosła w 2025 roku od 5 do 10.

Sposób klasyfikacji ma znaczenie dla interpretacji:

Klasyfikacji stref dokonuje się dla każdego zanieczyszczenia oddzielnie, na podstawie jego stężeń występujących w rejonach, gdzie stężenia te są najwyższe na obszarze strefy. — GIOŚ, raport wojewódzki za 2025 rok, rozdział 2.3

Klasa A oznacza więc, że norm nie przekroczono nawet w rejonach o najwyższych stężeniach, które objęły pomiary i model. To dobra wiadomość o stanie strefy, ale nie opis każdego adresu w niej.

Najciekawsza jest stacja przy Al. Niepodległości. W 2025 roku zanotowano tam 36 dni z dobową średnią PM10 powyżej 50 µg/m³, czyli o jeden więcej, niż dopuszcza norma. GIOŚ odliczył dwa dni zgodnie z przepisami: 22 kwietnia (napływ pyłu z obszarów suchych) oraz 16 lutego (zimowe utrzymanie dróg, czyli posypywanie piaskiem i solą). Po odliczeniu wyszło 34 dni wobec dozwolonych 35. Formalnie norma została dotrzymana, ale z zapasem jednego dnia.

3. Ulica i tło: dwie różne liczby w tym samym mieście

Najprostsze porównanie dotyczy dwutlenku azotu. Stacja przy Al. Niepodległości pokazała 37 µg/m³, trzy stacje tła — 17, 18 i 19 µg/m³. Różnica jest mniej więcej dwukrotna. Dla PM10 rozrzut jest mniejszy (29 µg/m³ przy arterii wobec 18–22 µg/m³ na stacjach tła), a dla PM2,5 prawie go nie ma: 16 µg/m³ przy Al. Niepodległości, tyle samo w Radości na obrzeżach Wawra i 13–15 µg/m³ na pozostałych stacjach.

Zgadza się to ze strukturą emisji, którą opisuje raport. Poniższe udziały dotyczą całego województwa, nie samej Warszawy, ale pokazują, skąd biorą się poszczególne zanieczyszczenia:

• tlenki azotu: transport drogowy 36,4%, źródła punktowe (przemysł i energetyka) 28,8%, sektor komunalno-bytowy 7,9%, inne źródła 26,9%;
• PM2,5: sektor komunalno-bytowy 85,6%, transport drogowy 6,9%;
• PM10: sektor komunalno-bytowy 57,9%, transport drogowy 13,1%;
• benzo(a)piren: sektor komunalno-bytowy 97,0%, transport drogowy 0,6%.

Raport opisuje sektor komunalno-bytowy jako indywidualne ogrzewanie budynków paliwami stałymi. Pył drobny i benzo(a)piren pochodzą więc głównie z ogrzewania, czyli ze źródła rozproszonego po całym mieście. Tlenki azotu mają największy pojedynczy udział z transportu drogowego, a według raportu skutki ruchu są największe tuż przy ruchliwych jezdniach. Raport dodaje jeszcze jedną informację: 37,6% krajowej emisji tlenków azotu z ruchu lotniczego przypada na Lotnisko Chopina. To udział w skali kraju, a nie mapa wpływu na okolicę, więc nie wiąże się z nim żadnego adresu.

Najwyższą w mieście średnią PM2,5 (16 µg/m³) mają równocześnie stacja przy arterii i stacja tła w Radości. Dla PM2,5 sama bliskość jezdni nie tłumaczy więc różnic między stacjami.

4. Zima i lato: ta sama stacja, dwie różne liczby

Średnia roczna ukrywa sezon. Z danych godzinowych i dobowych policzyliśmy własne średnie dla miesięcy zimowych (styczeń–marzec i październik–grudzień) oraz letnich (kwiecień–wrzesień).

Źródło: własne wyliczenia na podstawie Banku danych pomiarowych GIOŚ, wyniki z 2025 roku.

W miesiącach zimowych PM2,5 było od około dwóch do blisko 2,7 razy wyższe niż w letnich. Średnia miesięczna z lutego 2025 roku sięgnęła na stacjach 27–37 µg/m³, czyli 2,7–3,7 razy więcej niż 10 µg/m³, które będzie w 2030 roku limitem rocznym (porównanie ilustracyjne: limit dotyczy średniej rocznej, nie miesięcznej). Oględziny mieszkania w lipcu pokazują zupełnie inne powietrze niż te same ulice w lutym.

Jeszcze większy kontrast dotyczy benzo(a)pirenu, który GIOŚ oznacza na trzech warszawskich stacjach. Raport podaje dla wszystkich trzech średnią roczną 1 ng/m³. Z wyników dobowych policzyliśmy dokładniejsze wartości: 0,6 ng/m³ przy ul. Krzywoń, 1,2 ng/m³ przy ul. Bajkowej i 0,7 ng/m³ przy ul. Chrościckiego. Zimą średnie wynosiły odpowiednio 1,2, 2,1 i 1,4 ng/m³, latem 0,1–0,2 ng/m³. Po zaokrągleniu do liczby całkowitej, jak w metodyce oceny, wynik z Bajkowej mieści się w poziomie docelowym 1 ng/m³, ale przy zapisie z jednym miejscem po przecinku jest od niego wyższy.

Dwutlenek azotu zachowuje się inaczej. Przy Al. Niepodległości średnia dla miesięcy letnich (38,9 µg/m³) była nawet wyższa niż zimowych (34,5 µg/m³), więc przy arterii NO2 nie ma wyraźnego sezonu. Na stacjach tła latem NO2 jest niższy o 23–42% niż zimą, na przykład 12,9 wobec 22,3 µg/m³ przy ul. Chrościckiego.

5. Co zmienia dyrektywa 2024/2881

Dyrektywa (UE) 2024/2881 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE 20 listopada 2024 roku. Państwa członkowskie mają wdrożyć większość jej przepisów do 11 grudnia 2026 roku (art. 30 ust. 1). Załącznik I zawiera dwie tabele limitów dla ochrony zdrowia: wartości do osiągnięcia do 11 grudnia 2026 roku (tabela 2, zbieżne z kryteriami stosowanymi dziś w ocenie GIOŚ) oraz zaostrzone wartości do osiągnięcia do 1 stycznia 2030 roku (tabela 1). W ostatniej kolumnie dla porównania podajemy poziomy z wytycznych WHO z 2021 roku, które nie są prawnie wiążące.

Źródło: dyrektywa (UE) 2024/2881, załącznik I; WHO, wytyczne jakości powietrza z 2021 roku. Wartości dobowe WHO dotyczą 99. percentyla rocznego rozkładu, czyli dopuszczają 3–4 dni w roku.

Dyrektywa jest adresowana do państw członkowskich, nie do właścicieli nieruchomości. To zobowiązanie wobec stref i aglomeracji, z kilkoma mechanizmami, które decydują o tempie zmian:

• Plany działania. Jeśli w latach 2026–2029 poziomy w strefie przekroczą wartość, którą trzeba osiągnąć do 2030 roku, państwo ma ustanowić plan działania na rzecz jakości powietrza, najpóźniej dwa lata po roku, w którym odnotowano przekroczenie (art. 19 ust. 4). Plan nie jest wymagany, jeśli scenariusz odniesienia pokazuje, że limit zostanie osiągnięty już obowiązującymi środkami.
• Odroczenie terminu. Dla wybranych stref termin można przesunąć do 1 stycznia 2035 roku, a przy szczególnych warunkach lokalnych — do 1 stycznia 2040 roku (art. 18). Warunkiem jest między innymi opracowanie planu działania do 31 grudnia 2028 roku.
• Przegląd norm. Komisja Europejska ma do 31 grudnia 2030 roku przeprowadzić pierwszy przegląd dowodów naukowych, w tym ocenić warianty dostosowania norm do wytycznych WHO (art. 3). W motywach dyrektywy mowa o perspektywie takiego dostosowania najpóźniej do 2050 roku.

Stanu krajowych prac nad wdrożeniem dyrektywy nie oceniamy: wiemy tylko, że termin transpozycji upływa 11 grudnia 2026 roku.

6. Wyniki 2025 na tle norm od 2030 roku

Poniższe zestawienie jest naszym porównaniem arytmetycznym, nie oceną prawną. Średnie roczne pochodzą z raportu GIOŚ (zaokrąglone do liczb całkowitych), liczby dni to własne wyliczenia z Banku danych pomiarowych. Limity z 2030 roku to 10 µg/m³ dla PM2,5, 20 µg/m³ dla PM10 i NO2, a dla liczby dni z przekroczeniem progu dobowego — 18 w roku.

Źródło: GIOŚ, raport wojewódzki za 2025 rok (średnie roczne); własne wyliczenia na podstawie Banku danych pomiarowych GIOŚ (liczby dni).

Z zestawienia wynikają trzy obserwacje:

1. PM2,5 jest największą różnicą wszędzie. Wszystkie sześć stacji miało średnią powyżej 10 µg/m³, a liczba dni z dobową średnią powyżej 25 µg/m³ wahała się od 36 do 64 przy dopuszczalnych 18. Aby zejść do 10 µg/m³, średnia musiałaby spaść o 23% (Wokalna) do 38% (Bajkowa i Al. Niepodległości).
2. PM10 dzieli stacje. Powyżej 20 µg/m³ znalazły się Al. Niepodległości (29), Krzywoń (22) i Bajkowa (22), Chrościckiego wypadła dokładnie na granicy. Liczbę 18 dni z progiem 45 µg/m³ przekroczyły cztery stacje: Al. Niepodległości (40), Bajkowa i Chrościckiego (po 23) oraz Krzywoń (21).
3. NO2 to problem arterii. Stacja komunikacyjna miała 37 µg/m³ i 55 dni z progiem 50 µg/m³. Trzy stacje tła są poniżej 20 µg/m³ (17–19), ale z marginesem zaledwie 1–3 µg/m³.

Przekroczenie tych wartości w 2025 roku nie oznacza naruszenia dzisiejszych przepisów. Limity z 2030 roku jeszcze nie obowiązują, a ich ocena będzie się opierać na zasadach pomiaru i zaokrąglania z nowej dyrektywy, których nie analizowaliśmy.

7. Jak czytać te dane przy ocenie adresu

Dane GIOŚ opisują strefy, nie budynki. Kilka pytań pozwala jednak wyciągnąć z nich więcej niż komunikat „norma dotrzymana”:

1. Z jakim typem stacji porównujemy adres? Adres przy dużej arterii ma szansę być bliższy wynikom stacji przy Al. Niepodległości, adres w głębi osiedla — stacjom tła. Dane nie mówią jednak, jak szybko stężenia NO2 spadają wraz z odległością od jezdni. To pytanie dla pomiarów lokalnych albo modelowania w skali ulicy.
2. Jaki jest sezon pomiaru? Oględziny latem pokazują inne powietrze niż luty. Roczna średnia jest uczciwym punktem odniesienia, a rozpiętość sezonowa (u nas od około 2 do 2,7 razy dla PM2,5) mówi, jak bardzo zimą różni się ten sam adres.
3. Czym ogrzewa się okolica? Skoro w raporcie to ogrzewanie budynków odpowiada za 85,6% emisji PM2,5 i 97,0% benzo(a)pirenu w województwie, rodzaj ogrzewania sąsiednich budynków jest jednym z istotnych pytań o lokalizację. Odpowiedź należy do zarządcy, wspólnoty albo gminy, nie do stacji.
4. Dla jakiego roku mamy dane? Raporty roczne ukazują się w kwietniu za rok poprzedni, a Bank danych pomiarowych udostępnia wyniki godzinowe z kolejnych lat, więc trend z kilku lat da się sprawdzić samodzielnie.

Hałas komunikacyjny to osobny pomiar i osobne przepisy; opisywaliśmy je w tekście o immisjach i hałasie w apartamencie premium. Jak bardzo konkretna ulica zmienia ocenę adresu, pokazaliśmy w analizie mikrodzielnic premium w Warszawie, a inne ryzyka lokalizacyjne, na przykład zalewowe, omawia tekst o ryzyku powodziowym i klimatycznym.

8. Ograniczenia tej analizy

• Jeden rok. Dane dotyczą wyłącznie 2025 roku. Średnie roczne zależą od pogody i długości sezonu grzewczego, więc nie traktujemy ich jako trendu ani prognozy.
• Stacje nie są adresami. Osiem stacji na całe miasto nie opisuje poszczególnych ulic. Dzielnice w tabeli przypisaliśmy sami na podstawie współrzędnych.
• Obliczenia własne. Średnie sezonowe, liczby dni z przekroczeniem progów i dokładne wartości benzo(a)pirenu pochodzą z naszych wyliczeń na danych z Banku danych pomiarowych. Mogą różnić się od liczb oficjalnych o dziesiąte części, bo raport stosuje własne zaokrąglenia, odliczenia i weryfikację danych.
• Porównanie z 2030 rokiem. To zestawienie liczb, nie ocena zgodności z dyrektywą. Państwa mogą odroczyć termin w wybranych strefach, a stan krajowej transpozycji pozostaje poza zakresem tego tekstu.
• Brak cen i brak porady. Żadne ze źródeł nie wydziela segmentu premium ani nie opisuje cen. Tekst nie jest opinią o wpływie powietrza na wartość nieruchomości ani poradą zdrowotną.

Podsumowanie

• W 2025 roku aglomeracja warszawska uzyskała klasę A dla wszystkich ocenianych substancji i A1 dla PM2,5. Wyjątkiem jest ozon, dla którego przekroczony został poziom celu długoterminowego.
• Średnia roczna PM2,5 na sześciu stacjach wyniosła 13–16 µg/m³. Żadna nie mieści się w limicie 10 µg/m³, który obowiązuje od 2030 roku; brakuje od 23% do 38%.
• Dwutlenek azotu to problem arterii: 37 µg/m³ przy Al. Niepodległości wobec 17–19 µg/m³ na stacjach tła. PM2,5 prawie nie zależy od bliskości ulicy, bo pochodzi głównie z ogrzewania budynków.
• Zimą PM2,5 jest od około 2 do 2,7 razy wyższe niż latem (własne wyliczenie), a średnia lutego 2025 roku sięgnęła 27–37 µg/m³. Średnia zimowa benzo(a)pirenu wyniosła na trzech stacjach, które go mierzą, 1,2–2,1 ng/m³ (limit 1 ng/m³ dotyczy średniej rocznej).
• Żadna z ośmiu stacji nie stoi w Śródmieściu, na Mokotowie, Żoliborzu, w Wilanowie ani na Saskiej Kępie, a model ma oczko 0,5 km. Adresu nie da się ocenić jedną stacją.
• Dyrektywa 2024/2881 wymaga wdrożenia do 11 grudnia 2026 roku, a zaostrzone limity obowiązują od 2030 roku, z możliwością odroczenia do 2035 lub 2040 roku. Dotyczą stref, nie pojedynczych nieruchomości.

Jeśli planujesz zakup w Warszawie i chcesz omówić, jak zestawiać lokalizacje pod kątem takich danych, zapraszamy do kontaktu.

Sources

• GIOŚ, raport wojewódzki z rocznej oceny jakości powietrza za 2025 rok (Mazowsze), kwiecień 2026
• GIOŚ, Bank danych pomiarowych: wyniki pomiarów z 2025 roku (PM2,5, PM10, NO2, B(a)P)
• GIOŚ, wykaz stacji pomiarowych (API): współrzędne i adresy stacji
• Dyrektywa (UE) 2024/2881 o jakości powietrza, Dz.U. UE L z 20.11.2024
• WHO, globalne wytyczne jakości powietrza z 2021 roku